Πανελλήνια Σχολική Ημέρα κατά της Βίας στο σχολείο

Η 6η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως Πανελλήνια Σχολική Ημέρα κατά της Βίας στο σχολείο. 

Η ημέρα αυτή αποτελεί μια αφορμή για εκπαιδευτικούς, μαθητές/τριες και γονείς των σχολείων όλης της χώρας να ανταλλάξουν σκέψεις, πληροφορίες και ιδέες και να ενεργοποιηθούν δράσεις ευαισθητοποίησης για την πρόληψη και αντιμετώπιση της σχολικής βίας και εκφοβισμού που εκδηλώνεται μεταξύ και εναντίον των μαθητών/τριών, ώστε να περιοριστούν οι δίαυλοι εκδήλωσης της βίας στη ζωή των ανηλίκων και να αποτραπούν οι αρνητικές συνέπειες στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

Σχολικός εκφοβισμός

Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού μελετήθηκε για πρώτη φορά το 1978 στη Νορβηγία και 9 χρόνια μετά, το 1987, σε πολλά επιστημονικά περιοδικά εμφανίζεται ο σχετικός όρος “bullying”.

Ενώ σαν φαινόμενο επισημαίνεται και καταγράφεται τη δεκαετία του 1970, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι εμφανίζεται και τότε. Εξάλλου αποτελεί μια ακόμη έκφραση της βίαιης συμπεριφοράς η οποία υπάρχει με τη γέννηση του ανθρώπου.

Στο φαινόμενο του bullying εμπλέκονται πολλά μέρη

• 
• Το παιδί που δέχεται βία
• Το παιδί ή ομάδα παιδιών που ασκεί βία
• Τα παιδιά θεατές
• Οι εκπαιδευτικοί
• Οι γονείς

Στην ουσία αναφέρεται στην βία μεταξύ παιδιών. Στην ιστορία του Όλιβερ Τουίστ – που διαδραματίζεται τον 19ο αιώνα – υπάρχουν πολλά στοιχεία βίας μεταξύ παιδιών τα οποία επιβιώνουν μέχρι σήμερα. Τα μυθιστορήματα για το Αγγλοσαξωνικό εκπαιδευτικό σύστημα όπου ο εκφοβισμός των μεγαλύτερων είναι αποδεκτό καθεστώς

Σύμφωνα με τον Olweus σχολική βία και σχολικός εκφοβισμός παρατηρείται όταν ένα παιδί «εκτίθεται, κατ’ επανάληψη και σε διάρκεια χρόνου, σε αρνητικές πράξεις από ένα ή περισσότερα άτομα.»

Ο όρος «αρνητική πράξη» αναφέρεται στην πράξη εκείνη με την οποία «ένα άτομο προκαλεί εσκεμμένη βλάβη ή συναισθηματική δυσκολία σε άλλο άτομο, μέσω σωματικής επαφής, λεκτικώς ή με άλλους τρόπους.»

Μια σημαντική παράμετρος που τίθεται είναι η έννοια της επανάληψης. Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Δεν είναι ένας απλός τυχαίος καβγάς μεταξύ δυο παιδιών στη σχολική αυλή. Επίσης περιλαμβάνει ανισορροπία δύναμης ή εξουσίας μεταξύ του παιδιού που εκφοβίζει και του παιδιού που εκφοβίζεται

Το αποτέλεσμα αυτής της πράξης είναι η δεύτερη σημαντική παράμετρος. Οι πράξεις σχολικού εκφοβισμού έχουν αποτέλεσμα ή θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα σωματική βλάβη ή συναισθηματικές δυσκολίες (δυσκολίες συμπεριφοράς) πάνω στο παιδί.

Η τελευταία παράμετρος έχει να κάνει με τις μορφές του σχολικού εκφοβισμού ο οποίος μπορεί να είναι σωματικός, λεκτικός ή με οποιαδήποτε άλλη μορφή.

Γενικά το Bullying μπορεί να περιλαμβάνει

• Άσκηση φυσικής βίας, χτυπήματα, τσιμπήματα, δαγκωνιές, σπρωξίματα,
• Εσκεμμένο ή συχνό αποκλεισμό μαθητών από κοινωνικές δραστηριότητες, κοινωνική απομόνωση ή αποκλεισμό
• Σεξουαλική παρενόχληση
• Χρησιμοποίηση υβριστικών ή περιπαικτικών εκφράσεων, πειράγματα, παρατσούκλια, κοροϊδία
• Απειλές και εκβιασμό
• Υβριστικές ή περιπαικτικές εκφράσεις για τη φυλή, την εθνικότητα, τη θρησκεία, την ταυτότητα αναπηρίας, τη σεξουαλική ταυτότητα του θύματος
• Κλοπές ή και Ζημιές στα προσωπικά αντικείμενα του θύματος
• Επιδιωκόμενη απομάκρυνση των φίλων
• Διάδοση κακοηθών και ψευδών φημών
• Ηλεκτρονικό bullying cyber bullying (Το cyberbullying περιγράφεται ως “η επαναλαμβανόμενη και εκ προθέσεων βλάβη που προκαλείται διαμέσου της χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών, κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών” Το Cyberbulling εμφανίζεται συχνότερα σε ιστότοπους όπου συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός εφήβων)

Bullying ή πείραγμα.

O Olweus τονίζει τη διαφορά του bullying με το «πείραγμα» στα πλαίσια του παιχνιδιού. Το «πείραγμα» αυτό συνήθως συμβαίνει μεταξύ φίλων και δεν περιλαμβάνει την πρόκληση σωματικού πόνου των άλλων. Αντίθετα το bullying εμπλέκει άτομα που δεν έχουν φιλικές σχέσεις.

Η χαρακτηριστική ανισορροπία δύναμης διατυπώνει ο olweus στον ορισμό του μπορεί να αναφέρεται στα ατομικά ή κοινωνικά χαρακτηριστικά του δράστη και του θύματος.

Το «πείραγμα» μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε εκφοβισμό αν συμβαίνει για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα και το σημαντικότερο όταν το παιδί αισθανθεί ότι οι πράξεις των άλλων δεν διέπονται από αστείο και δεν γίνονται μέσα στα όρια του παιχνιδιού

Δράσεις του σχολείου μας κατά της σχολικής βίας

Δράσεις του σχολείου κατά του σχολικού εκφοβισμού

Οι μαθητές της όλων των τάξεων, με σκοπό να κατανοήσουν και να διακρίνουν τα διαφορετικά είδη σχολικού εκφοβισμού και να σκεφτούν τρόπους αντίδρασης και καταπολέμησής του υλοποίησαν μια σειρά από δράσεις καθ όλη την τρέχουσα σχολική χρονιά

Παρακάτω αναφέρουμε χαρακτηριστικές δράσεις που υλοποιήθηκαν κατά το σχολικό έτος 2023-2024

συμμετείχαν στην Πανελλήνια Σχολική Ημέρα κατά της σχολικής Βίας την 6η Μαρτίου όπως έχει καθιερωθεί από το Υπουργείο Παιδείας ως Πανελλήνια Ημέρα κατά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού («school bullying»).

Συμμετείχαν όπως και όλο το σχολείο  στις εκδηλώσεις κατά της σχολικής βίας

παρακολούθησαν εργαστήρια δεξιοτήτων με θέμα την

πολυπολιτισμικότητα «Συμμετέχω – Δημιουργώ – Προσφέρω» ή τη

διαφορετικότητα «Όλοι διαφορετικοί όλοι ίσοι».

Παρακάτω αναφέρουμε μερικές χαρακτηριστικές δράσεις

• παρακολούθησαν την ταινία «Το καναρινί ποδήλατο»με θέμα τον σχολικό εκφοβισμό, που οδήγησε σε συζητήσεις για το πώς προστατευόμαστε από καταστάσεις θυματοποίησης και πώς αντιδρούμε σε ό,τι παρατηρούμε να συμβαίνουν γύρω μας.
• συμμετείχαν σε βιωματικό, διαδραστικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα με θέμα «Σχολικός εκφοβισμός, λέμε ΝΑΙ στη διαφορετικότητα»,    Οι μαθητές συνειδητοποίησαν ότι υπάρχουν πραγματικοί ήρωες και κατ’ επίφαση “ήρωες-νταήδες”, άνθρωποι που έχουν την δύναμη να πονούν άλλους ανθρώπους και άλλοι που έχουν τη δύναμη από μειονεκτική θέση να επιτύχουν κάτι πραγματικά δύσκολο.

• πήραν μέρος σε βιωματικό παιχνίδι ρόλων, στο πλαίσιο τού μαθήματος των εργαστηρίων δραστηριοτήτων χωρίστηκαν σε ομάδες γονείς, μαθητές και  εκπαιδευτικοί ενός σχολείου και προσπάθησαν να δώσουν λύσεις σε υποθετικό συμβάν σχολικού εκφοβισμού η κάθε ομάδα από τη μεριά της. Με την ολοκλήρωση τού παιχνιδιού οι μαθητές συνειδητοποίησαν ότι στέκονται όλοι μαζί στην ίδια πλευρά, σύμμαχοι ενάντια στη σχολική βία.

• επινόησαν συνθήματα που έγραψαν πάνω σε πόστερ της φιλίας: «Όχι στη βία, Ναι στη φιλία!»,«Τα χέρια δεν είναι για να χτυπούν-Είναι για να αγκαλιάζουν!»

Τέλος, έφτιαξαν comics με θέμα το σχολικό εκφοβισμό με την πολύτιμη βοήθεια των εκπαιδευτικών των τμημάτων.

Παρακολουθήστε ένα μικρό μέρος της ταινίας